BEHAP · THE SCIENCE BEHIND YOUR CHOICE

จากวิตามินในสูตร
สู่สิ่งที่เกิดขึ้นในร่างกาย

ชื่อส่วนผสมอาจคุ้นหู แต่หน้าที่ของแต่ละตัวต่างกัน ลองเริ่มจากเส้นทางที่วิตามินเข้าสู่ร่างกาย แล้วค่อยรู้จักระบบพลังงานและสารต้านอนุมูลอิสระที่อยู่เบื้องหลังสูตรที่คุณสนใจ

Why IV? เส้นทางที่ทำให้ระดับในเลือดต่างกัน

วิตามินแบบรับประทานต้องผ่านระบบทางเดินอาหารและการดูดซึมในลำไส้ ส่วน IV ให้สารเข้าสู่กระแสเลือดโดยตรง เส้นทางนี้ทำให้วิตามินบางชนิดมีรูปแบบระดับในเลือดต่างจากการรับประทาน

พลังงานของเซลล์ มีหลายขั้นตอนก่อนนำไปใช้

สารอาหารจากมื้อหนึ่งต้องผ่านปฏิกิริยาหลายขั้นจึงเปลี่ยนเป็น ATP หรือพลังงานที่เซลล์นำไปใช้ วิตามินบีหลายชนิดเป็นตัวช่วยของเอนไซม์ในกระบวนการนี้ ส่วนแมกนีเซียมเกี่ยวข้องกับทั้งการสร้างพลังงานและการทำงานของกล้ามเนื้อกับระบบประสาท

สำหรับกรดไขมันสายยาว L-carnitine เป็นส่วนหนึ่งของระบบขนส่งเข้าสู่ไมโทคอนเดรีย ก่อนเข้าสู่กระบวนการสลายกรดไขมันเพื่อสร้างพลังงาน นี่คือบทบาททางชีวเคมีที่ทำให้ carnitine มักถูกพูดถึงในเรื่องการใช้ไขมันเป็นพลังงาน

กลูตาไทโอน: ระบบดูแลเซลล์ที่ร่างกายสร้างเอง

กลูตาไทโอนประกอบจากกรดอะมิโน 3 ชนิด ได้แก่ glutamate, cysteine และ glycine เซลล์ใช้กลูตาไทโอนร่วมกับเอนไซม์ในการจัดการสารเปอร์ออกไซด์ และใช้ในปฏิกิริยาจับกับสารบางชนิดเพื่อช่วยให้ร่างกายจัดการต่อได้

NAC: วัตถุดิบสำหรับสร้างกลูตาไทโอน

กลูตาไทโอนเป็นสารที่ร่างกายสร้างเอง กระบวนการนี้ต้องใช้กรดอะมิโน cysteine ร่วมกับ glutamate และ glycine โดย N-acetylcysteine หรือ NAC เป็นแหล่งของ cysteine ที่เซลล์นำไปใช้สร้างกลูตาไทโอนได้ จึงเชื่อมโยงกับระบบต้านอนุมูลอิสระผ่านการเป็นวัตถุดิบของร่างกาย

ความเชื่อมโยงนี้ทำให้นักวิจัยสนใจ NAC ในบริบทที่เกี่ยวข้องกับแอลกอฮอล์ เพราะระหว่างการเผาผลาญแอลกอฮอล์อาจเกิดภาวะออกซิเดชัน และกลูตาไทโอนเป็นส่วนหนึ่งของระบบที่เซลล์ใช้รับมือ งานวิจัยด้านนี้จึงศึกษาตั้งแต่กลไกระดับเซลล์ ไปจนถึงอาการหลังดื่มในคน ดูการศึกษา NAC ในคน ↗

อีกสารที่พบในเรื่องระบบต้านอนุมูลอิสระคือ Alpha-lipoic acid หรือ ALA ซึ่งเกี่ยวข้องกับการหมุนเวียนสารต้านอนุมูลอิสระบางชนิดกลับมาใช้ ส่วน NAC ให้ cysteine สำหรับการสร้างกลูตาไทโอน ทั้งสองจึงมีบทบาทที่ต่างกันในระบบนี้

ตัวอย่างทางการแพทย์: NAC กับพิษจากพาราเซตามอล

ระหว่างที่ตับเผาผลาญพาราเซตามอล ยาส่วนหนึ่งจะเปลี่ยนเป็น NAPQI ซึ่งเป็นสารที่ไวต่อปฏิกิริยา กลูตาไทโอนในตับช่วยจับสารนี้ เมื่อได้รับยาเกินขนาด กลูตาไทโอนอาจถูกใช้จนไม่เพียงพอและ NAPQI สามารถทำลายเซลล์ตับได้

ในการรักษาพิษจากพาราเซตามอล แพทย์ใช้ NAC ซึ่งช่วยคงหรือฟื้นระดับกลูตาไทโอนในตับ เพื่อจัดการสารที่เป็นพิษจากการเผาผลาญยา ตัวอย่างนี้ทำให้เห็นความสำคัญของกลูตาไทโอนในระบบของร่างกายได้ชัดขึ้น

หลังดื่ม ร่างกายต้องจัดการอะไรต่อ?

แอลกอฮอล์ถูกเปลี่ยนเป็น acetaldehyde ก่อนเปลี่ยนต่อเป็น acetate โดยเอนไซม์คนละขั้น Acetaldehyde จึงเป็นหนึ่งในตัวชี้วัดที่นักวิจัยสนใจเมื่อศึกษาการเผาผลาญแอลกอฮอล์